Opinie

Czy polska lewica przetrwa politykę tożsamości?

wPunkt
Czy polska lewica przetrwa politykę tożsamości?

Antonina Steffen jest Rzeczniczką Koła Warszawa-Bielany Polskiej Partii Socjalistycznej i członkinią OM PPS

fot. meme bumber

Zaskakująco dużo uwagi poświęcają liberalne media mówieniu o lewicy i lewicowości. Lewicowymi określają się bardzo chętnie dziennikarze, którzy z lewicą nie mają wiele wspólnego. Jednocześnie u dużej części tych podmiotów paniczny przestrach wywołuje słowo “socjalizm”, wspomnienie Karola Marksa, a postulaty takie jak progresja podatkowa czy dodatki socjalne są przez te osoby określane mianem kradzieży i rozdawnictwa.

Tzw. idpol, (z ang. identity politics), to pojęcie wprowadzone do powszechnej świadomości na trzeciej fali feminizmu w latach 70. i 80. Idee są szczytne: walka o prawa osób wykluczonych i dawanie im głosu. Niestety polityka tożsamości, bo tak jest też określane to zjawisko w Polsce, okazała się dla międzynarodowego ruchu lewicowego co najmniej problematyczna. Odzieliła walkę klasową od walki o prawa mniejszości i wypromowała podziały wewnątrz grup aktywistycznych oraz partii politycznych.

W Polsce, modelowym lewicowcem stała się w ostatnich latach osoba, która swoje działanie opiera prawie wyłącznie na walce o prawa kobiet i osób LGBT, swobodny dostęp do aborcji oraz sekularyzację państwa… z pominięciem czynników społeczno-ekonomicznych, o których mówi Marks. “Idpol” wyparł niemal wszystkie postulaty dotyczące kwestii ekonomicznej i socjalnej. Aktywistów oraz lewicowe aktywistki zderadykalizował i sprowadził do przystawki systemu liberalnego kapitalizmu.

Oczywiście mnóstwo jest i takich idpolowców, którzy również cierpią na kanwie obecnego systemu społeczno-gospodarczego, ale po części dali sobie wmówić, że ich gorsza pozycja ekonomiczna determinowana jest niewystarczającymi staraniami na polu tożsamościowym.  

To szkodliwe przeinaczenie pojęciowe spłyciło pojęcie lewicy i lewicowości do troski wyłącznie w sprawie konfliktów o podłożu kulturowym. Zepchnęło na ostatni plan konflikty klasowe i interes robotniczy, kwestie które były zaczątkiem pism Marksa i Engelsa a potem katalizatorem do powstawania doktryn i ruchów lewicowych. Postawiło znak równości między lewicowością a progresywizmem.

Zarówno pojęcie lewicy jak i prawicy straciły charakter preskryptywny, wiążący się z określoną ideą czy programem. Zależne od uzyskania miana jednego bądź drugiego jest fakt, z jakim określeniem dana siła często bezmyślnie zechce się identyfikować. Nie determinuje tego realizowana bądź proponowana przez nich polityka.

Mówić dużo o lewicy a praktycznie nic o socjalizmie – oto podstawowy paradoks polskich mediów i ogółu debaty politycznej. Jak szeroko pojęta lewica ma zamiar zdobyć elektorat wśród ludzi pracy, skoro wcale o nich nie mówi?   Klasa niższa ani średnia nigdy nie będzie głosować lewicowo, póki nie zobaczy w postulatach swojego interesu.

Czy zatem progresywizm i lewicowość się wyklucza a walka o prawa robotnicze wyklucza kwestię kobiecą, queerową, religijną? Prawdziwa lewica, o którą walczymy, powinna być inkluzywna. Powinna zawierać w swoim interesie również kwestie o podłożu kulturowym. Prawa pracownicze są prawami kobiet, prawa reprodukcyjne – prawami klasy robotniczej. Kwestie kulturowe i robotnicze nie są względem siebie sprzeczne: wręcz przeciwnie, wzajemnie się uzupełniają.

Pojęcie lewicowości będzie przechodzić przekształcenia, by być zawsze aktualne, by odpowiadać na zadania i problemy dzisiejszego świata, a nie tylko na te, na które odpowiedzi szukali założyciele i prekursorzy myśli socjalistycznej. Nie można jednak utożsamiać rozwoju myśli lewicowej z zapomnieniem i odłożeniem na drugi plan pojęć i zjawisk, które zaprowadziły do jej powstania.

Chcemy lewicy antykapitalistycznej, propracowniczej i proludzkiej, dążącej do zmiany systemowej. I dopóki nasze cele nie zostaną osiągnięte, dopóty troska o czynniki ekonomiczne musi być dominującym wskaźnikiem w ruchu lewicowym.

Antonina Steffen jest Rzeczniczką Koła Warszawa-Bielany Polskiej Partii Socjalistycznej i członkinią OM PPS

Popularne

To Top