Opinie

II RP jakiej nie znacie: getta, antysemityzm i głód

Terror, prześladowania, morderstwa. To wszystko codzienność Polski okresu międzywojnia. To wszystko codzienność i historie ludzi, którzy ginęli za sprzeciwienie się autorytarnej władzy II RP.

fot. wikimedia

Getta. Antysemityzm. Głód. Pogromy ludności. Masowy analfabetyzm. Fałszowane wybory. Cenzura. Palenie budynków. Masakry dokonywane na robotnikach. Likwidacja przeciwników politycznych. Zabójstwo prezydenta. Obozy koncentracyjne dla więźniów, w tym wrogów ideowych władzy. Imperialistyczne zapędy. Wojny. Zbrojne przejęcia. Zamach stanu.

Brzmi jak zbrodniczy reżim? Bo taki właśnie był. Witamy w II RP.

Dzisiaj mijają 94 lata od zbrojnego przejęcia władzy przez Józefa Piłsudskiego. Zamach majowy. To wtedy, ulicami naszej stolicy, przemaszerowało setki zbrojnych, zostawiając za sobą ponad trzysta ciał i około tysiąca rannych. Cała II Rzeczpospolita pozostawiła tych zabitych i rannych znacznie więcej.

W międzywojennej Polsce panowała hiperinflacja, odczuwaliśmy skutki wielkiego kryzysu gospodarczego spowodowanego “czarnym czwartkiem” na giełdzie amerykańskiej. W II RP mieliśmy jednak własny “czarny czwartek”. Mieliśmy krwawą wiosnę 1936 roku.

Mordowano cywilów na każdym kroku.

We Lwowie w czwartek 14 kwietnia 1936 r. o swoje prawa upomnieli się bezrobotni i ubodzy. Osiem tysięcy osób strajkowało. Kilkadziesiąt zastrzelono, kilkaset zostało rannych. Półtora tysiąca strajkujących aresztowano, kilkudziesięciu osadzono w obozie w Berezie Kartuskiej. Tylko miesiąc wcześniej gromiono Żydów w Przytyku.
W Krakowie również otworzono ogień. Bito kobiety. Na ulice wyszło 10 tysięcy osób. Efekt? Zabito i raniono kulami bezbronnych robotników. Mordowano cywilów na każdym kroku.

Rok później miał miejsce Wielki Strajk Chłopski – największa chłopska akcja strajkowa okresu międzywojennego, w której udział wzięło kilka milionów osób. Upominano się o przywrócenie w Polsce praw do życia, o demokratyczne wybory. Ludzie upominali się o chleb, bo głodowali. Władze sanacyjne wysłały im kule. Władze, po raz kolejny, stłumiły protest siłą. Zginęły 44 osoby, ponad 5 tysięcy zostało aresztowanych.

Terror, prześladowania, morderstwa. To wszystko codzienność Polski okresu międzywojnia. To wszystko codzienność i historie ludzi, którzy ginęli za sprzeciwienie się autorytarnej władzy II RP. Ludzi, którzy ginęli za nasze prawa i naszą wolność.

To nasi bohaterowie, zapomniani przez historię. Ludzie, którzy mimo formalnego odzyskania niepodległości, wolni nie byli. To są prawdziwi bohaterowie, nie powojenni mordercy cywilów ukrywający się w lasach. Cześć ich pamięci!

Autor tekstu jest członkiem Akcji Socjalistycznej.

Popularne

Do góry